BORSA, ETKİN PİYASA VE PİYASA TEORİLERİ

 Borsa hakkındaki önceki yazılarımda Borsa'nın yapısı, Hisse Senetleri ve Borsadaki farklı piyasalara ilişkin bilgilerimi sizlere aktarmıştım Bu gün etkin piyasanın ne anlam geldiğini ve iktisat yazınında genel kabul görmüş piyasa teorilerine yer vereceğim.  Borsada Hisse senedi seçimi kadar önemli olan diğer bir konu da piyasanın nasıl işlediği konusunda bilgi sahibi olmaktır. Şirketlerin mali tabloları, uzun vadeli planları, yapacakları yatırımlar gibi mikro ekonomik konuların yanı sıra ülkelerdeki ekonomik ve siyasi istikrar, küresel piyasalarda yaşanan gelişmeleri de Borsayı etkileyen makro ekonomik faktörler arsında sayabiliriz. Özetlediğim bu unsurlarda aşağıda bahsedeceğim etkin piyasalar konusunun içeriğini oluşturmakta.

Etkin piyasa nedir?

  Borsa ve Hisse Senetlerini etkileyen unsurlar yukarıdaki konulardan ibaret değil. Burada hepsine değinmekte imkansız. İşte bu sebepten dolayı bütün piyasa verilerinin şeffaf bir şekilde ortaya konulduğu piyasayı düzenleyici kurumların bulunduğu ve finansal sistemin bir düzen içinde bütünleştiği piyasalara etkin piyasa adı verilmektedir. Etkin piyasa bütün finansal sistemde yer alan kurum ve kişiler için bir gerekliliktir. Etkin piyasaların biz Borsa yatırımcıları için bir çok yararı bulunmakta. Öncelikle bu konuda bilgi asimetrisinden bahsetmekte yarar var. Bilgi asimetrisi herhangi bir ticari işlemde alıcı ve satıcı taraflarından  birisinin durum hakkında diğerinden az veya çok bilgi sahibi olması durumunu ifade eder. Örneğin herhangi bir şirketin Hisse Senedini almak istediğimizde şirketle ilgili bir çok bilgiye ulaşmamız gerekecektir. Etkin bir piyasada bu bilgilere ulaşmak kolaydır. Çünkü Borsada yer alan şirketlerin önemli konuları kamuoyuna hızlı bir şekilde duyurması zorunludur. (K.A.P) Ayrıca şirketler gerek basın bültenleri gerekse internet ortamında bir çok mali konuda hissedarları bilgilendirmekle de yükümlüdür. Etkin piyasalarda diğer önemli bir konu ise bilgiye ulaşma maliyetlerinin düşük olmasıdır. Yatırımcılar şirketlerin sunduğu bilgilere elektronik ortamlar sayesinde hızlı ve düşük maliyetlerle erişirler. Etkin piyasaların belki de en önemli avantajı olan büyük fiyat dalgalanmalarının önüne geçme unsuru bizleri çok yakından ilgilendiriyor. Manipülasyon adı verilen şirketlerin Hisse fiyatlarının aşırı değerlenmesi veya değer kaybına etkin piyasalarda pek rastlanmaz. Bunun nedeni piyasa bilgilerinin çok hızlı bir şekilde yayılmasıdır. Bu da bizim Borsadaki yatırımlarımızın güvenliğini sağlamakta. Konuyu böylece özetledikten sonra Hisse Senedi seçiminde göz önüne alınması gereken piyasa teorileri üzerinde duralım.

Piyasa teorileri

  Öncelikle sermaye yapısının ne anlama geldiğini açıklayalım. Sermaye yapısı, şirketlerin varlıklarını finanse etmede kullandıkları borç ve öz kaynaklarını  dengele bir şekilde organize etmesidir. Kabul görmüş bir çok piyasa teorisi mevcut. Burada 2 tanesinden bahsedeceğim. Bunlardan 1. si ilginizi çekeceğini düşündüğüm sinyal teorisi. Şirketlerin piyasaya bilgi sunmak amacıyla sermaye yapısı kararlarını aldığı teori olarak bilinir. Şöyle diyebiliriz ki sermaye yapısında borç oranının ağırlığını arttırmak iflas olasılığını yükselten bir durumdur. Ancak böyle bir karar alınması şirkete olan güveni arttırır. Bu da Hisse Senedinin değerinin piyasa fiyatlarından daha yüksek olduğu algısına yol açar. Hisse Senedi fiyatı yükseldiği zaman şirketler için öz kaynaklarla finansman daha avantajlıdır. 2. teorimiz olan finansal hiyerarşi teorisi şirketin sermaye ihtiyacını karşılamak için bir öncelik sırası olduğu ve bu önceliğin içsel fonlara verilerek sermaye yapısının oluşturulduğu bir yapıdır. İçsel fonlara öncelik verilmesinin sebebi ise şirketin borç kapasitesini sınırlamama, dış etkilere bağımlılığı azaltma gibi nedenlerdir. Bu teoriyi benimsemiş şirketlerde en son alternatif ise Hisse Senedi ihracıdır. Bunu da şirketlerin Hisse Senedi fiyatları yükselme eğiliminde olduğunda yaparlar. blogdayazar